Piękne, kolorowe i… z apetytem na psujące się owoce. Poznaj kulinarne tajemnice naszej dżungli.
Kiedy myślimy o motylach, w głowie od razu pojawia się sielski obrazek: delikatny, kolorowy owad przysiada na pachnącym, świeżym kwiatuszku i z gracją spija z niego nektar. I choć jest to prawda, to… tylko połowa prawdy. Rzeczywistość jest o wiele bardziej fascynująca, a czasem wręcz trochę mroczna!
Gdybyś przejrzał menu w „motylej restauracji”, prawdopodobnie złapałbyś się za głowę. Zamiast wyłącznie świeżych kwiatów, znalazłbyś tam papkę z przejrzałych bananów, sfermentowane soki, błoto, a nawet… ludzki pot. Jak to możliwe, że jedne z najpiękniejszych stworzeń na Ziemi mają tak dziwne gusta kulinarne? Już wyjaśniamy!
Jak motyle w ogóle jedzą? Nie szukaj u nich zębów!
Zanim przejdziemy do tego, co jedzą, musimy zrozumieć, jak to robią. Motyle w swojej dorosłej formie nie mają zębów ani żuwaczek. Nie potrafią niczego odgryźć ani przeżuć. Zamiast tego natura wyposażyła je w genialne narzędzie – długą, elastyczną rurkę zwaną ssawką (przypomina ona trochę zwijaną, imprezową trąbkę).
Gdy motyl nie je, ssawka jest ciasno zwinięta pod jego głową. Kiedy poczuje zapach jedzenia, rozwija ją i używa dokładnie tak samo, jak my używamy słomki do picia soku. Jeśli interesują Cię takie techniczne detale i chcesz wiedzieć, jak dokładnie funkcjonują te owady, koniecznie sprawdź nasz artykuł o tym, jak są zbudowane te cudowne stworzenia.
Ze względu na taką budowę aparatu gębowego, dieta motyli musi być całkowicie płynna.
Dlaczego zgniły banan jest lepszy niż świeży kwiatek?
Wędrując po naszej Motylarni we Władysławowie, z pewnością zauważysz specjalne karmniki, a w nich… plastry pomarańczy i mocno zbrązowiałe, rozmiażdżone banany. Nie, to nie dlatego, że zapomnieliśmy ich wyrzucić! To celowy zabieg.
Egzotyczne motyle pochodzące z lasów tropikalnych Ameryki Południowej czy Azji uwielbiają owoce, które zaczęły fermentować. Dlaczego?
- Są łatwiejsze do wypicia: Przejrzały, psujący się owoc staje się miękki i puszcza dużo soku, który motyl łatwo wciągnie przez swoją ssawkę.
- Bomba energetyczna: Fermentujące owoce to czysty, skondensowany cukier, który daje motylom natychmiastowy zastrzyk energii do latania.
- Procenty: Tak, dobrze czytasz. Fermentacja wytwarza niewielkie ilości alkoholu. Zdarza się, że motyle, które zbyt mocno objadą się sfermentowanym bananem, stają się nieco „wstawione” – latają wolniej, są bardziej ociężałe i chętniej siadają w miejscu.
Menu specjalne: Błoto, łzy i… Twój pot
Cukier to paliwo, ale do życia potrzebne są też sole mineralne i aminokwasy. W naturze motyle pozyskują je w dość nietypowy sposób. Zjawisko to nazywa się mud-puddlingiem. Owady siadają chmarami na krawędziach wilgotnych kałuż, błota czy odchodów zwierząt i wysysają z nich cenne minerały, głównie sód.
To właśnie to pragnienie soli tłumaczy zjawisko, które tak bardzo uwielbiają nasi goście! Jeśli w letni, upalny dzień motyl usiądzie Ci prosto na ramieniu lub dłoni, to wcale nie znaczy, że chce się przytulić. Prawdopodobnie wyczuł sól w Twoim pocie i postanowił skorzystać z darmowej przekąski. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, dlaczego te owady tak chętnie na nas lądują, przeczytaj nasz wpis: Czy motyle w motylarni są przyjaźnie nastawione do ludzi?.
Co serwujemy w naszej kuchni?
W Motylarni we Władysławowie dbamy o to, by nasi skrzydlaci podopieczni mieli zbilansowaną i bogatą dietę. Każdego ranka nasi opiekunowie przygotowują świeże (a raczej celowo przejrzałe!) porcje jedzenia.
Zależnie od tego, jakie gatunki motyli u nas spotkasz, serwujemy im różne smakołyki:
- Błękitne Morpho peleides uwielbiają soki z bananów i mango.
- Motyle z gatunku Caligo (Motyle Sowy) to prawdziwe łakomczuchy, które rzadko odrywają się od karmników z pomarańczami.
- Wiele mniejszych gatunków chętnie korzysta z przygotowanego przez nas sztucznego nektaru – specjalnej mieszanki wody, fruktozy i niezbędnych witamin, którą nasączamy gąbeczki imitujące kwiaty.
Następnym razem, gdy odwiedzisz naszą dżunglę, podejdź cicho do karmnika i przyjrzyj się z bliska. Gwarantujemy, że obserwowanie motyla rozwijającego swoją trąbkę i „pijącego” banana to jedno z najfajniejszych doświadczeń, jakie możesz u nas przeżyć!
Słownik pojęć motylego łakomczucha
- Ssawka (Trąbka): Aparat gębowy dorosłego motyla. Długa, pusta w środku rurka używana do zasysania płynów. Gdy nie jest używana, owad zwija ją w spiralę.
- Fermentacja owoców: Naturalny proces rozkładu owoców, podczas którego cukry zamieniają się w alkohol i kwasy, ułatwiając motylom spożycie i dostarczając im ogromnej ilości kalorii.
- Mud-puddling: Zachowanie motyli (najczęściej samców) polegające na gromadzeniu się wokół wilgotnego błota, kałuż czy wilgotnego piasku w celu wysysania z nich soli mineralnych i aminokwasów.
- Sztuczny nektar: Przygotowywany przez opiekunów w motylarni wodny roztwór cukrów (fruktozy/glukozy) i minerałów, który zastępuje motylom naturalny nektar z kwiatów.
FAQ: Często zadawane pytania o jedzenie motyli
1. Czy mogę samemu nakarmić motyla w Waszej motylarni? Dla bezpieczeństwa naszych owadów i utrzymania ich prawidłowej diety prosimy, by goście nie przynosili własnego jedzenia ani nie podawali go motylom na palcach. Nasze karmniki są stale pełne, więc z pewnością zdążysz przyjrzeć się ich posiłkom z bliska!
2. Skoro motyle lubią pot, to czy mogą mnie ugryźć, gdy na mnie usiądą? Absolutnie nie! Dorosłe motyle nie mają zębów ani aparatów gryzących. Mają tylko delikatną ssawkę przypominającą słomkę. Gdy motyl siada na dłoni i bada Twoją skórę, czujesz co najwyżej delikatne, pieszczotliwe łaskotanie.
3. Czy motyle piją wodę? Tak, motyle potrzebują nawodnienia. Choć większość płynów czerpią z nektaru i soków owocowych, w bardzo upalne dni piją również zwykłą wodę. W naszej Motylarni dbamy o odpowiednią wilgotność powietrza (m.in. dzięki wodospadom), z której również czerpią wilgoć.
4. Ile zjada dorosły motyl? Motyle jedzą bardzo mało w porównaniu do etapu, gdy były gąsienicami (które są prawdziwymi maszynami do jedzenia!). Dorosły motyl spożywa zaledwie kilka kropel nektaru lub soku z owoców dziennie – wystarczy to w zupełności, by zapewnić mu energię do latania.
